10 ข้อต้องรู้ การใช้ยาอย่างถูกวิธี

ยาเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ ซึ่งยาแต่ละชนิดก็มีวิธีการใช้ที่แตกต่างกัน เช่น ยาทา ยาฉีด ยากิน เป็นต้น หากเราใช้ยาไม่ถูกต้อง หรือใช้โดยไม่ระมัดระวัง อาจทำให้เกิดโรคอื่นแทรกซ้อน และทำให้เกิดอันตรายได้ เพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการใช้ยา เราจึงควรมีความรู้เกี่ยวกับการใช้ยา ทั้งในเรื่องของการใช้ยาที่ถูกต้อง จำเป็นต้องรู้จักวิธีการเก็บรักษายาไม่ให้เสื่อมสภาพเร็ว และรู้จักสังเกตว่ายานั้นเสื่อมสภาพหรือยัง

การใช้ยาอย่างถูกวิธี

1. กินยาตามแพทย์สั่งหรือเภสัชกรประจำร้านยาจัดให้ โดยไม่ซื้อยาหรือใช้ยาตามคำบอกเล่าของคนอื่น เพราะนอกจากจะไม่ได้ผลในการรักษาแล้ว ยังเกิดอันตรายได้

ลิงก์ผู้สนับสนุน

2. รับประทานยาให้ตรงตามเวลา หากเป็นยาที่รับประทานหลังอาหารสามารถรับประทานหลังอาหารได้ทันที ยาก่อนอาหารรับประทานตอนท้องว่าง คือก่อนอาหารประมาณ 30 นาที และยารับประทานก่อนนอน แนะนำให้รับประทานก่อนนอนประมาณ 15-30 นาที

3. กรณีลืมรับประทานยา โดยทั่วไปให้รีบรับประทานทันทีที่นึกได้ แต่หากนึกได้ใกล้เวลารับประทานยามื้อถัดไป ให้ข้ามมื้อนั้นไป แล้วรับประทานมื้อใหม่ในขนาดเท่าเดิม

4. น้ำเปล่าคือเครื่องดี่มที่เหมาะสมที่สุดในการรับประทานยา ไม่ควรกินพร้อมชา กาแฟ และนม เพราะจะมีผลต่อฤทธิ์ของยาบางตัว เช่น ยาไทรอยด์ ห้ามกินพร้อมนม เพราะแคลเซียมในนมจะมาจับกับตัวยา ส่งผลให้ตัวยามีประสิทธิภาพลดลง

5. อ่านฉลากยาให้ละเอียด และปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ไม่ควรอาศัยการจำ หากฉลากยาเลอะเลือนจนอ่านไม่ชัด ไม่ควรคาดเดา

ดูวันหมดอายุ การใช้ยาอย่างถูกวิธี

6. ดูวันหมดอายุของยา ให้สังเกต “วันหมดอายุ, ยาสิ้นอายุ, Exp.date, Expiry date, Use before” เช่น Exp. 09/2016 หมายถึงยาจะหมดอายุสิ้นเดือนกันยายนปี 2016

7. แม้ว่ายาจะยังไม่หมดอายุแต่มีลักษณะที่เปลี่ยนไป เช่น กลิ่นเปลี่ยน สีเปลี่ยน ที่อาจเกิดจากการเก็บรักษาไม่ถูกวิธี ทำให้ยาเสื่อมก่อนกำหนดได้ ควรหยุดใช้ยานั้น

8. ควรเก็บรักษายาตามคำแนะนำบนฉลาก โดยทั่วไปจะเก็บไว้ที่แห้งไม่อับชื้น อากาศถ่ายเทสะดวก และพ้นจากแสงแดด กรณีของยาที่ต้องเก็บในตู้เย็น บริเวณที่เหมาะสมคือช่องกลางของตู้เย็น ไม่แนะนำให้เก็บยาที่ฝาตู้เย็นหรือช่องแช่แข็งเนื่องจากเป็นบริเวณที่อุณหภูมิไม่เหมาะสม มีผลกับความคงตัวของยา

9. ไม่ควรซื้อยามารับประทานเองตามคำบอกเล่าของผู้อื่น เนื่องจากสภาวะของแต่ละบุคคลมีความแตกต่างกัน ดังนั้นหากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพื่อการรักษาที่ได้ประสิทธิภาพและปลอดภัย

10. สามารถแบ่งยากินเป็นมื้อๆ ได้ เพื่อป้องกันการหลงลืม แต่ไม่ควรจัดเกิน 1 สัปดาห์ และไม่ควรแกะเม็ดยาออกจากบรรจุภัณฑ์เดิม

การใช้ยาอย่างถูกต้อง ปลอดภัย

เรื่องของยามีข้อพึงระวังที่ต่างกัน ดังนั้นหากมีข้อสงสัยควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร และสังเกตความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นขณะใช้ยา เช่น มีผื่นแดงขึ้นบริเวณผิวหนัง ตาบวม ปากบวม คลื่นไส้อาเจียน แน่นหน้าอก ให้หยุดใช้ยานั้น และพบแพทย์ทันที

ลิงก์ผู้สนับสนุน