ไขมันในเลือดสูง คอเลสเตอรอลสูง เป็นสิ่งที่เราดูแลป้องกันได้

ขมันในเลือด เป็นเรื่องที่เล่าลือกันด้วยความประหวั่นพรั่นพรึงเสมอค่ะ ความจริงของไขมันในเลือดก็คือ มันมีอยู่หลายชนิด แต่ที่สำคัญมีอยู่ 2 ชนิด ได้แก่… 1. คอเลสเตอรอล (Cholesterol) และ 2. ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride)

อ้วน ไขมันในเลือดสูง คอเลสเตอรอลสูง

คอเลสเตอรอล เป็นสารชนิดหนึ่ง (A Fatty Substance) ที่พบในร่างกายมนุษย์ มาจากสองทางด้วยกัน คือ 1. มาจากอาหาร และ 2. ร่างกายสร้างขึ้นเอง

ลิงก์ผู้สนับสนุน

อาหารประเภทพืชผักจะไม่มีคอเลสเตอรอล แต่อาหารจำพวกเนื้อสัตว์จะมีคอเลสเตอรอล ซึ่งมีอยู่มากน้อยแตกต่างกันไป พวกที่มีคอเลสเตอรอลมาก ได้แก่ เครื่องในต่างๆ และสัตว์มีกระดอง

นอกจากนี้ร่างกายยังสามารถสร้างคอเลสเตอรอลขึ้นเองได้ อวัยวะที่ทำหน้าที่สร้างคอเลสเตอรอลที่สำคัญ คือ ตับกับสำไส้

ไตรกลีเซอไรด์ในร่างกาย ก็มาจากอาหารที่รับประทาน และจากการสร้างขึ้นเองภายในร่างกายเช่นเดียวกัน

อาหารที่ทำให้ระดับไตรกลีเซอไรด์เพิ่มขึ้นมา นอกจากอาหารมันๆ แล้ว ยังเกิดจากอาหารที่มีน้ำตาลและแป้งปริมาณมากๆ นอกจากนี้สุรา ยังเป็นตัวกระตุ้นให้ตับสร้างไตรกลีเซอไรด์เพิ่มขึ้นด้วย

จริง ๆ แล้วคอเลสเตอรอลเป็นสารที่มีความสำคัญและมีประโยชน์มากต่อร่างกาย แต่หากมีปริมาณมากเกินไป ก็เกิดโทษต่อร่างกายได้ เนื่องจากคอเลสเตอรอลดังกล่าว จะก่อตัวเป็นแผ่น plaque เกาะอยู่ที่ผนังหลอดเลือดแดง ซึ่งทำให้เกิดการตีบแคบของหลอดเลือด และนำไปสู่สภาวะหัวใจขาดเลือดค่ะ

การรับประทานอาหารที่มีไขมันมาก โดยเฉพาะไขมันอิ่มตัว เป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิด ‘ภาวะคอเลสเตอรอลในเลือดสูง’

เส้นเลือดที่มีคอเลสเตอรอลสูง

เราสามารถจะตรวจดูได้ว่าเรามีไขมันในเลือดสูงหรือไม่ โดยการตรวจระดับคอเลสเตอรอล แพทย์จะเป็นคนตรวจ จะดูจากผลการตรวจเลือด โดยดูระดับไขมันในร่างกาย 4 ชนิด คือ

คอเลสเตอรอล (Total Cholesterol)

: ค่าปกติน้อยกว่า 200 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ซึ่งลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด

เอชดีแอล คอเลสเตอรอล (HDL Cholesterol)

: หรือไขมันตัวดี ค่า HDL ที่สูงจะทำให้การเกิดเส้นเลือดหัวใจตีบน้อยลง

โดยทั่วไปผู้ชายควรมีระดับ HDL ระหว่าง 40-50 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ขณะที่ผู้หญิงควรมีระดับ HDL อยู่ระหว่าง 50-60 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ทั้งนี้หากค่า HDL อยู่ระดับที่น้อยกว่า 35 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ถือว่า มี HDL อยู่ในระดับต่ำ

แอลดีแอล คอเลสเตอรอล (LDL Cholesterol)

: หรือไขมันตัวร้าย ซึ่งจะค่อยๆ สะสมเกาะอยู่ที่ผนังหลอดเลือดแดง ค่า LDL ที่สูงจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ ค่าปกติควรน้อยกว่า 130 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride)

: ค่าไตรกลีเซอไรด์ที่สูงมักพบร่วมกับระดับคอเลสเตอรอล และ LDL ในเลือดสูง ค่าไตรกลีเซอไรด์ควรน้อยกว่า 200 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ในคนที่มีระดับไขมันในเลือดปกตินั้นร้อยละ 70 ของคอเลสเตอรอล ที่วัดได้จะมาจากแอลดีแอล

ดังนั้น ส่วนใหญ่ของผู้ที่มีระดับคอเลสเตอรอลสูงจะเกิดจากการที่มีแอลดีแอลคอเลสเตอรอลสูง

อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่มีระดับเอชดีแอลคอเลสเตอรอลสูงมาก ก็สามารถทำให้ระดับคอเลสเตอรอลรวมสูงได้เช่นกัน

แอลดีแอลคอเลสเตอรอลสูง เป็นไขมันที่เป็นต้นเหตุและตัวการที่สำคัญที่สุดของโรคหลอดเลือดแดงตีบตัน มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบตัน และหลอดเลือดสมองตีบตันด้วย

เอชดีแอลคอเลสเตอรอล เป็นไขมันที่มีหน้าที่ป้องกันและต่อต้านการเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็ง ส่วนไตรกลีเซอไรด์ที่สูงก็เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็งเช่นเดียวกัน

วัดความดัน ตรวจหาไขมันในเลือดสูง

โดยปกติแล้วคนเราควรตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอลบ่อยแค่ไหน?

เป็นคำถามที่คนส่วนใหญ่สงสัย ส่วนคำตอบก็คือ ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลค่ะ

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า เมื่ออายุมากกว่า 20 ปี ควรตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอลทุก 5 ปี นอกจากนี้ ผลการตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอล และปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจแต่ละคน ก็จะเป็นตัวกำหนดด้วยว่า คุณควรตรวจคอเลสเตอรอลบ่อยแค่ไหน ตั้งแต่ทุก 1-5 ปี

อย่างกรณีผู้ที่มีผลการตรวจพบว่า ระดับคอเลสเตอรอลสูงผิดปกติ หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ความดันโลหิตสูง อ้วน หรือเป็นเบาหวาน ก็จำเป็นต้องดูแลเอาใจใส่ตรวจบ่อยขึ้นกว่าคนปกติ ซึ่งส่วนใหญ่ แพทย์จะเป็นผู้วางแผนการตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอลของผู้ป่วยแต่ละคน

ผู้สูงอายุยังสมควรต้องตรวจระดับคอเลสเตอรอลหรือไม่?

สมควรต้องตรวจเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากคอเลสเตอรอลถือเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยเฉพาะโรคเส้นเลือดหัวใจตีบตัน ดังนั้น ควรควบคุมระดับคอเลสเตอรอลให้ลดลง เพื่อเป็นการลดความเสี่ยงของการเกิดหัวใจวาย

แม้ผู้สูงอายุที่ไม่เป็นโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดหัวใจ ก็ควรลดความเสี่ยงได้โดยการควบคุมคอเลสเตอรอลให้อยู่ในระดับต่ำ ประโยชน์ที่จะได้รับอีกกรณีหนึ่งก็คือ ช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ไม่เป็นอัมพาตในวัยสูงอายุ

คนที่มีระดับคอเลสเตอรอลสูง ควรจะให้บุตรหลานไปตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอลด้วยหรือไม่?

ปกติเด็กโดยมากไม่ต้องตรวจวัดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด แพทย์มักจะพิจารณาตรวจเมื่อเด็กอายุ 2 ปี หรือมากกว่านั้น เมื่อพบว่า บิดา-มารดามีระดับคอเลสเตอรอลสูง (มากกว่า 240 มก./ดล.)

หรือถ้าครอบครัวมีประวัติโรคหัวใจเมื่อยังอายุน้อย เด็กในครอบครัวที่ผู้ใหญ่มีระดับคอเลสเตอรอลสูง มีความเป็นไปได้มากที่เด็กจะมีระดับคอเลสเตอรอลสูง อย่างไรก็ตามถ้าครอบครัวนี้ มีประวัติการเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย แพทย์อาจตรวจหาระดับแอลดีแอลคอเลสเตอรอลตั้งแต่แรกเลยได้

เลือกรับประทาน ป้องกัน ไขมันในเลือดสูง

วิธีปฏิบัติตัวเพื่อลดคอเลสเตอรอล

ทุกคนสามารถลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือดได้โดยการลดน้ำหนัก (ถ้าจำเป็น) การออกกำลังกาย และเลือกรับประทานอาหารที่มีคุณค่า โดยเพิ่มการรับประทานอาหารประเภทปลา ไก่ (ที่ลอกเอามัน หรือหนังออก) รับประทานผัก ผลไม้ หรือธัญพืชให้มากขึ้น เลือกดื่มนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมที่มีไขมันต่ำ (Low Fat)

ส่วนวิธีเพิ่มคอเลสเตอรอลชนิด HDL (good cholesterol) ทำได้โดยเลิกสูบบุหรี่ ลดน้ำหนักตัวส่วนเกิน และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งผลการศึกษาวิจัยทางการแพทย์ระยะหลังๆ ยืนยันตรงกัน แทบทุกรายงานว่า ระดับคอเลสเตอรอลชนิดดี มีส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเส้นเลือดหัวใจอุดตัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

ท้ายที่สุดก็อยากจะบอกว่า…

เรื่องไขมันในเลือดนี่ก็เป็นสิ่งที่เราดูแลป้องกันได้ ไม่ต้องไปวิตกกังวลจนเกิดเหตุนะคะ

ลิงก์ผู้สนับสนุน