โหระพา สมุนไพรคู่ครัว ช่วยขับลม แก้สะอึก แก้ปวดฟัน

ใบ โหระพา

ชื่ออังกฤษ: Sweet Basil

ชื่ออื่น: โหระพาไทย ห่อกวยซวย

ลิงก์ผู้สนับสนุน

ใบ โหระพา

ลักษณะของ…โหระพา

ต้น โหระพาเป็นพืชล้มลุกมีอายุหลายปี ทรงต้นพุ่ม ลำต้นขนาดเล็ก มีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยม กิ่งก้านมีสีม่วงแดง มีขนอ่อนๆ ที่ผิวลำต้น

ใบ ใบเลี้ยงเดี่ยวรียาวรูปไข่สีเขียว ขอบใบหยักแบบฟันเลื่อย มีก้านใบ มีต่อมน้ำมันกระจายทั่วไป

ดอก ออกดอกเป็นช่อคล้ายฉัตรที่ยอด ดอกมีทั้งสีม่วงแดงอ่อนและสีขาว ในแต่ละดอกจะมีเกสรตัวผู้ 4 อัน รังไข่แต่ละอันจะมีสีม่วง

ผล สีน้ำตาล เมล็ดมีสีดำ 4 เมล็ด มีกลิ่นหอมทั้งต้น

ดอก โหระพา

ประโยชน์ทางยาของ…โหระพา

ลำต้น ใช้ลำต้นสด ประมาณ 6-10 กรัม นำมาต้มเอาน้ำ กินเป็นยาแก้ปวด แก้หวัด ปวดกระเพาะอาหาร ท้องเสีย จุกเสียดแน่นท้องทำให้เจริญอาหาร ขับเหงื่อ ขับเสมหะ ขับลม ปวดศีรษะ ปวดข้อ หนองใน หรือใช้ตำให้ละเอียด คั้นเอาน้ำทา หรือใช้พอกแผลฟกช้ำจากการหกล้ม หรือถูกกระทบกระแทก แผลที่เป็นหนองเรื้อรัง แก้พิษถูกงูกัด แมลงสัตว์กัดต่อย เป็นกลากเกลื้อน และใช้หยอดหูแก้ปวดหู เป็นต้น

ทั้งต้น รสฉุน ขับลม ทำให้เจริญอาหาร แก้ปวดหัว หวัด ปวดกระเพาะอาหาร จุกเสียดแน่น ท้องเสีย ประจำเดือนผิดปกติ ฟกช้ำจากหกล้ม หรือกระทบกระแทก งูกัด ผดผื่นคัน มีน้ำเหลือง

ทั้งต้นแห้ง 6-10 กรัม ต้มน้ำดื่ม หรือใช้สดคั้นเอาน้ำดื่ม ใช้ภายนอก ตำพอก หรือต้มน้ำชะล้าง หรือเผาเป็นเถ้า บดเป็นผง ผสมทา

  • ควรเก็บทั้งต้น เก็บเมื่อเริ่มเช้าฤดูหนาว ขณะเจริญเต็มที่ มีดอกและผลล้างให้สะอาด หั่นเป็นท่อนตากแห้งเก็บไว้ใช้

เมล็ด รสชุ่ม เย็น ถูกน้ำจะพองตัวเป็นเมือก ใช้แก้ตาแดง มีขี้ตามาก ต้อตา ใช้เป็นยาระบาย (ใช้เมล็ด 4-12 กรัม แช่น้ำเย็นจนพอง ผสมน้ำหวาน เติมน้ำแข็งกิน) เมล็ดแก่แช่น้ำ ใช้พอกแผลบรรเทาอาการฟกซํ้า

เมล็ดแห้ง 2.5-5 กรัม ต้มน้ำหรือแช่น้ำดื่ม ใช้ภายนอก บดเป็นผงแต้มทา การเก็บเมล็ดนั้นให้น้ำต้นไปเคาะ แยกเอาเมล็ดตากแห้งเก็บไว้ใช้ (ระวังไม่ให้ถูกน้ำเพราะจะจับกันเป็นก้อน)

ราก ใช้รากสดหรือรากแห้ง นำมาเผาไฟให้เป็นเถ้า บดให้ละเอียด ใช้พอกบริเวณที่เป็นแผลเรื้อรัง แผลมีหนองใน นำรากมาเผาใช้เป็นเถ้าพอก ใช้ได้ทั้งรากสด หรือตากแห้งเก็บไว้ใช้

ใบ ใช้ใบคั้นเอาน้ำ 2-4 กรัม ผสมน้ำผึ้ง จิบแก้ไอและหลอดลมอักเสบ

  • แก้ปวดฟัน ใช้สำลีก้อนเล็กๆ ชุบน้ำคั้นจากใบ อุดโพรงฟันที่ปวด
  • ใช้รักษาอาการเหงือกอักเสบ เป็นหนอง โดยบดใบโหระพาแห้งให้เป็นผงทาบริเวณที่เป็น
  • แก้สะอึก โดยใช้ใบโหระพาสดหรือแห้ง พร้อมขิงสดแช่ในนํ้าเดือด กินในขณะที่น้ำยังร้อน
  • บรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียน โดยคั้นน้ำจากใบโหระพาสด ประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ ผสมน้ำอ้อย 2 ช้อน กินวันละ 2 ครั้ง พร้อมกับน้ำอุ่น
  • น้ำมันหอมระเหย ป้องกันและกำจัดศัตรูพืช: เพลี้ยอ่อน หนอนแมลงวัน หนอนเจาะหัวมันเทศ แมลงวัน วิธีใช้คือนำน้ำมันหอมระเหยโหระพา 2 ช้อนโต๊ะ ผสมกับน้ำ 1 ลิตร ใช้ฉีดพ่นพืชผัก สามารถฆ่ายุงได้ด้วย

ดอก ใบ โหระพา

สารเคมี: น้ำมันหอมระเหยจากใบประกอบด้วยยูจีนอล ลิโมนีน ซินีออล ลินาลอล เอสทรากอล เป็นต้น

ความเป็นพิษ: เมื่อดื่มน้ำโหระพาคั้น จะทำให้มึนงงและระคายเคืองคอเล็กน้อย

ลิงก์ผู้สนับสนุน