เสจ ยอดสมุนไพรมากสรรพคุณทางยา

สมุนไพรที่ใช้ยัดไส้ไก่งวงในเทศกาลขอบคุณพระเจ้าเป็นที่รู้จักว่ามีสรรพคุณทางยามาตั้งแต่ก่อนผู้ตั้งถิ่นฐานในอเมริกาจะมาขึ้นฝังที่เมืองพลีมัธเสียอีก เสจ (Salvia officinalis) ได้ชื่อวิทยาศาสตร์มาจากคำละติน ‘salvere’ ที่แปลว่า ‘ถูกเก็บรักษา’ เพราะในสมัยที่ยังไม่มีตู้เย็นนั้น คนใช้เสจถนอมเนื้อ เสจยังเป็นยาแก้อาหารไม่ย่อย เจ็บคอ หวัด และไซนัสอักเสบ สำหรับหญิงวัยใกล้หมดประจำเดือน มักใช้เสจช่วยลดอาการเหงื่อออกมากตอนกลางคืน

เสจ

เสจ…ใช้รักษา

กล่องเสียงอักเสบ, กลาก, กลิ่นตัว, ความจำ, คอเลสเตอรอลสูง, เจ็บคอ, ไซนัสอักเสบ, เท้ามีปัญหา, แผลร้อนใน, เพิ่มสมาธิ, วิตกกังวล, สุขภาพผิว, หวัดและคัดจมูก, เหงื่อออกผิดปกติ, เหงื่อออกมากตอนกลางคืน, อาหารไม่ย่อย

ลิงก์ผู้สนับสนุน

ใบเสจ

เสจ…ในประวัติศาสตร์

ชาวโรมันถือว่าเสจเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ และมีการจัดพิธีเก็บเกี่ยวให้โดยเฉพาะ ในปี 1597 เจราร์ด ยอดนักสมุนไพรชาวอังกฤษเขียนไว้ว่า เสจเป็น ‘หนึ่งเดียว’ ที่ดีต่อศีรษะและสมอง ช่วยให้ว่องไว จำได้ดี กล้ามเนื้อแข็งแรง และบรรเทาอาการสั่น มีภาษิตโบราณกล่าวถึงสรรพคุณของเสจว่า ‘มีเสจอยู่ในสวนแล้ว จะตายได้อย่างไรกัน’ และ ‘ใครอยากอยู่คงกระพันต้องกินเสจในเดือนพฤษภาคม’

เสจ…มีอะไรอยู่บ้าง

เสจมีสารประกอบหลายอย่างผสมกัน รวมทั้งสารกลุ่มไดเทอร์ปีน (diterpene) ซึ่งเป็นตัวกำหนดกลิ่นรสของเสจและมีประโยชน์ต่อสุขภาพ ในจำนวนนี้ คือ กรดคาร์โนซิก (camosic acid) และสารคาร์โนซอล (carnosol) ซึ่งพบในโรสแมรีด้วย เป็นสารต้านอนุมูลอิสระและมีฤทธิ์ต้านอักเสบ การศึกษาในห้องทดลองพบว่า สารทั้งสองอย่างนี้ดูเหมือนจะลดน้ำตาลในเลือด แต่ยังต้องทดลองเพิ่มกับคน เพื่อยืนยันผล นอกจากนี้ยังมีแคมเฟอร์ (camphor) เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ฆ่าเชื้อราและแบคทีเรีย คนสมัยก่อนจึงใช้เสจถนอมเนื้อได้ นอกจากนี้ยังพบสารประกอบอีกหลายชนิดที่มีฤทธิ์ฆ่าไวรัส

ใบเสจ ดอกเสจ

นักวิทยาศาสตร์ว่าอย่างไร

ในปี 2009 นักวิจัยชาวโปรตุเกสตีพิมพ์ผลการศึกษานำร่องว่าด้วยศักยภาพของเสจในการลดน้ำตาลในเลือดหรือลดคอเลสเตอรอลในผู้หญิงที่มีสุขภาพดี การศึกษาให้ผู้หญิง 6 คนดื่มชาเสจ 300 มล. วันละ 2 ครั้ง นาน 4 สัปดาห์ แม้ไม่มีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือด แต่หลังจาก 8 สัปดาห์พบว่า พวกผู้หญิงมีแอลดีแอลคอเลสเตอรอล (ไขมันร้าย) ลดลงร้อยละ 12.4 และระดับเอชดีแอลคอเลสเตอรอล (ไขมันดี) เพิ่มขึ้นร้อยละ 50.6 การดื่มชาเสจยังเพิ่มระดับสารต้านอนุมูลอิสระในเลือดอีกด้วย นักวิจัยกล่าวว่าผลการศึกษาพิสูจน์ให้เห็นว่า ชาเสจเป็นเครื่องดื่มที่ปลอดภัยและดีต่อสุขภาพ

เสจลดสารคัดหลั่งในโพรงไซนัสและทางเดินหายใจส่วนบน และยังลดเหงื่อที่ถูกขับออกมามากเกิน โดยเฉพาะในตอนกลางคืนซึ่งเป็นผลจากภาวะหมดประจำเดือน แม้ว่าจะมีเพียงการศึกษาเดียวที่สนับสนุนเรื่องนี้ นักสมุนไพรมักแนะนำให้กินเสจเพื่อลดการขับเหงื่อผิดปกติและอาการเหงื่อออกมากตอนกลางคืน

เสจยังช่วยเสริมความจำ เพิ่มสมาธิ และลดความวิตกกังวล ผลการทดสอบเมื่อเร็วๆ นี้กับกลุ่มผู้สูงวัย ชี้ให้เห็นว่าเสจส่งเสริมให้เกิดสมาธิและความจำ ในปี 2006 การศึกษากับกลุ่มคนหนุ่มสาว ที่สุขภาพดี พบว่าเสจลดความกังวลและช่วยให้ทำงานได้ดีขึ้นในระหว่างการทดสอบที่ผู้เข้ารับการทดลองต้องทำงาน ‘หลายภารกิจ’

ใบเสจ

เคล็ดลับนักซื้อ

หาซื้อเสจแห้งได้ตามร้านขายเครื่องเทศ ควรดมกลิ่นดูก่อนใช้ เพราะจะรู้ได้ว่าสดและมีประสิทธิภาพไหม ปัจจุบันในซูเปอร์มาร์เก็ตบางแห่งมีใบเสจสดๆ ขายด้วย

รู้ไว้ใช่ว่า

ห้ามใช้เสจในทางยาถ้ากำลังตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และห้ามให้เด็กกินในปริมาณเทียบเท่ายา

ลิงก์ผู้สนับสนุน