ฝังแร่ ทางเลือกใหม่ในการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

เรื่อง…นพ. วิรุณ โฑณะวณิก

มะเร็งต่อมลูกหมาก เป็นโรคของผู้ชายที่เป็นสาเหตุการตายอันดับ 2 พบได้มากถึง 1 ใน 6 ของผู้ชายที่สูงอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป มะเร็งต่อมลูกหมากมักจะไม่แสดงอาการ แต่จะทราบได้จากการตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมาก PSA

ฝังแร่ รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

ลิงก์ผู้สนับสนุน

สาเหตุของการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมากยังไม่ทราบอย่างแน่ชัด แต่น่าจะมีสาเหตุมาจากปัจจัยดังนี้

  • อายุ เพราะมะเร็งต่อมลูกหมากพบได้มากในผู้ชายที่มีอายุ 50 ปี ขึ้นไป
  • มีประวัติคนในครอบครัวที่เคยเป็นโรคนี้มาก่อน มีโอกาสเสียงที่จะเป็นโรคนี้สูงกว่าคนทั่วไป
  • คนที่สูบบุหรี่ก็มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากได้กว่าคนที่ไม่สูบบุหรี่
  • การรับประทานอาหารที่มีไขมันสัตว์หรือเนื้อสัตว์ติดมันจะมีโอกาสเสียงต่อการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากสูงกว่าปกติ

อาการทั่วไปของมะเร็งต่อมลูกหมาก

มีอาการปัสสาวะอ่อนแรง ปัสสาวะบ่อยหรือต้องปัสสาวะทันทีกลั้นไม่ได้ ปัสสาวะบ่อยในเวลากลางคืน ปัสสาวะลำบากหรือไม่สามารถปัสสาวะเองได้ มีอาการเจ็บขณะปัสสาวะ อาจมีเลือดหรือหนองออกมาระหว่างปัสสาวะ และปวดหลังหรือปวดกระดูกอย่างต่อเนื่อง

ฝังแร่ รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

แนวทางการวินิจฉัยมะเร็งต่อมลูกหมาก

การตรวจเพื่อให้ได้ผลในระยะเริ่มต้นมีความสำคัญมาก เพราะสามารถรักษาหายขาดได้ โดยทั่วไปแล้วผู้ชายที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปควรตรวจมะเร็งต่อมลูกหมากโดยแพทย์เป็นประจำทุกปี หากมีประวัติญาติใกล้ชิดเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ควรจะมารับการตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมากทุกปี ตั้งแต่อายุ 40 ขึ้นไป

ทางเลือกในการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

การรักษามะเร็งต่อมลูกหมากในระยะเริ่มแรก ที่มะเร็งยังไม่แพร่กระจาย สามารถรักษาให้หายขาดได้ในหลายวิธี เช่น การผ่าตัดเอาต่อมลูกหมากออก การฉายรังสีเข้าไปยังตำแหน่งที่เกิดมะเร็ง เป็นต้น

การฝังแร่ (Brachytherapy) ทางเลือกใหม่ในการรักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

การฝังแร่มะเร็งต่อมลูกหมาก (Brachytherapy) เป็นทางเลือกหนึ่งของการรักษามะเร็งต่อมลูกหมากในระยะเริ่มแรก ให้ผลการรักษาเท่าเทียมการผ่าตัด แต่มีข้อดีคือ ไม่ต้องผ่าตัด ไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น การกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ อวัยวะเพศไม่แข็งตัว จึงพบได้น้อยกว่าการผ่าตัด ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมีโอกาสรักษาให้หายได้สูงถึง 85 – 90% หากตรวจพบในระยะเริ่มแรก และหลังจากได้รับการฝังแร่แล้ว เมื่อตรวจหาค่า PSA อีกครั้ง พบว่า ระดับ PSA ของผู้ป่วยลดลง ถึงระดับปกติหรือต่ำกว่าถึง 80%

ผลจากการติดตามผู้ป่วยเป็นเวลาถึง 10 ปี พบว่า ผู้ป่วยทีได้รับการรักษาแบบ Brachytherapy สามารถดำเนินชีวิตได้ดีกว่าผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายแสง หรือด้วยการผ่าตัด

ฝังแร่ รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

ขั้นตอนการรักษาด้วยการฝังแร่มะเร็งต่อมลูกหมาก

  • ขั้นตอนที่ 1 การวัดขนาดของต่อมลูกหมาก (Volume Study) ทำโดยใช้เครื่องอัลตร้าซาวด์ตรวจวัดขนาด และตำแหน่งของต่อมลูกหมาก
  • ขั้นตอนที่ 2 การวางแผนวางตำแหน่ง และปริมาณเข็ม, แร่ (Preplan) ในขั้นตอนนี้จะเป็นการวางแผนเพื่อกำหนดตำแหน่งและปริมาณของเข็ม, แร่ โดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ได้รับการยอมรับจากนานาประเทศทั่วโลก
  • ขั้นตอนที่ 3 การฝังแร่มะเร็งต่อมลูกหมาก (Brachytherapy) เมื่อได้ตำแหน่งและปริมาณเข็ม, แร่ จากการคำนวณโดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แพทย์จะใช้ Template เพื่อแทงเข็มผ่านเข้าไปในต่อมลูกหมาก และใช้เครื่องมือยิงแร่เข้าไปในตำแหน่งของเซลล์มะเร็ง ตามที่โปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้กำหนดไว้อย่างแม่นยำ

แร่ที่ใช้เพื่อการรักษา

ในปัจจุบันมีแร่ที่ใช้ในสหรัฐอยู่ 3 ชนิด คือ ไอโอดายน์-125, พาเลเดียม-103 และซีเซี่ยม-131 สำหรับในประเทศไทยขณะนี้ยังผลิตแร่ไม่ได้เองจึงต้องนำเข้ามาจากสหรัฐ และจำเป็นต้องใช้ไอโอดายน์-125 เท่านั้น เนื่องจากเวลาครึ่งชีวิตยาวที่สุดถึง 60 วัน คนไข้แต่ละรายจะใช้แร่ฝังประมาณ 30 กว่าเม็ดไปจนถึง 100 กว่าเม็ดแล้วแต่ปริมาตรของต่อมลูกหมาก รวมทั้งความแรงของเม็ดแร่ที่ผลิตออกมาตามที่แพทย์ต้องการ ปริมาณการใช้เม็ดแร่มีความสำคัญมากเช่นเดียวกับตำแหน่งของเม็ดแร่ ทั้งนี้เพื่อให้ได้ผลที่ดีที่สุดและมีผลข้างเคียงน้อยที่สุด คนไข้จะฟื้นตัวภายใน 4-6 ชั่วโมง และสามารถดำรงชีวิตได้เป็นปกติหลังจาก 24 ชั่วโมง ถึงแม้จะมีสารรังสีอยู่ในต่อมลูกหมากก็ตาม สำหรับรายละเอียดและข้อจำกัดควรปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการรักษาโดยตรง

ฝังแร่ รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก

ข้อแนะนำสุดท้าย

เรื่องที่ขอฝากถึงคุณผู้ชายทุกท่านคือ มะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกเริ่มมักไม่แสดงอาการหรือมีอาการใกล้เคียงกับการมีต่อมลูกหมากโต จึงทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ละเลยคิดว่าเป็นอาการธรรมดาของผู้สูงอายุ เหตุนี้เอง ชายวัยกลางคนหรือผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปควรใส่ใจอาการผิดปกติแรกเริ่มของโรค เช่น ความผิดปกติของการปัสสาวะ รวมทั้งปัสสาวะบ่อยทั้งกลางวันและกลางคืน, ปัสสาวะกะปริบกะปรอย, ปัสสาวะไม่สุด, กลั้นปัสสาวะไม่อยู่, ไปจนถึงรู้สึกแสบหรือมีเลือดออกปนมากับปัสสาวะ และเมื่อเป็นมากขึ้นจะมีอาการอ่อนเพลียง่าย เบื่ออาหาร หรือมีอาการปวดหลัง ปวดกระดูก เป็นต้น ควรจะไปพบแพทย์เป็นการด่วนเพื่อให้แพทย์วินิจฉัยให้ถูกต้อง เพราะหากตรวจพบมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกและเริ่มการรักษาก็จะได้ผลมากกว่า ทั้งในเรื่องโอกาสในการหายขาดและผลข้างเคียงจากการรักษาน้อยมาก

ลิงก์ผู้สนับสนุน