ผื่นแพ้พิษพืช จากการสัมผัส เมื่อโดนพืชที่มีพิษแสบคันจะทำอย่างไร

หมามุ่ยและตำแย ได้ยินแค่ชื่อก็รู้สึกคันแล้ว ขนที่ลำต้น ใบ และฝักของมันทำให้เกิดผื่นคัน บางสายพันธุ์ เช่น หมามุ่ยฝักงอน ยังทำให้ปวดตามข้อ ยางของต้นรัก ขนุน และสลัดไดก็มีพิษ หากโดนเข้าจะเกิดผื่นแดง คัน มีตุ่มพองเหมือนผื่นผิวหนังอักเสบ พืชหลายชนิดมีพิษที่ขน น้ำเลี้ยง น้ำมัน และยางตามฝัก ใบ ดอก และลำต้น หากสัมผัสโดนจะเกิดผื่นแพ้ คัน บวมแดง มีตุ่มพอง ปวดแสบปวดร้อน อาการจะรุนแรงมากน้อยก็ขึ้นอยู่กับภูมิต้านทานของแต่ละคน หากเผลอไปโดนพืชเหล่านี้ในป่าหรือสวนหลังบ้าน แล้วเกิดผื่นคันคะเยอขึ้นมา เพียงแค่เดินเข้าครัวคุณก็จะได้ยาแก้คันมาใช้อย่างรวดเร็ว

อาการ ผื่นแพ้พิษพืช

ยาดีจากครัวช่วยเรื่อง…ผื่นแพ้พิษพืช

เกลือ, ข้าวโอ๊ต, ดินเบนโทไนท์, น้ำมันเปปเปอร์มินต์, น้ำมันลาเวนเดอร์, น้ำยาล้างมือ, น้ำส้มสายชูหมักจากแอปเปิล, เบกกิ้งโซดา, ยาขัดรองเท้าชนิดนํ้า, วิตซ์เฮเซล, สเปรย์ระงับกลิ่นกาย, เหล้าวอดก้า, แอมโมเนีย, แอลกอฮอล์ล้างแผล

ลิงก์ผู้สนับสนุน

ควรทำอะไรก่อน

เมื่อโดนพิษพืช ต้องรีบขจัดสารที่เป็นพิษออกไปให้เร็วที่สุด ก่อนที่ ขน น้ำมัน หรือยางพิษบนผิวจะแพร่กระจายไปยังร่างกายส่วนอื่นๆ

  • รีบใช้น้ำกับสบู่ล้างบริเวณที่โดนพิษพืชทันที เพื่อลดความรุนแรงของอาการแพ้ และอาจป้องกันการเกิดผื่นได้ด้วย
  • เมื่อโดนหมามุ่ยหรือใบตำแย ควรรีบล้างเนื้อตัวตั้งแต่อยู่นอกบ้าน เพื่อป้องกันขนของหมามุ่ยหรือตำแยติดตัวเข้าบ้านแล้วทำให้สมาซิกคนอื่นๆ ในบ้านต้องพลอยคันคะเยอไปด้วย หากหาน้ำไม่ได้ อาจใช้ทรายหรือดินแห้งๆ ลูบตามเนื้อตัวไปก่อน
  • ต้นกอกกัน สะเดาช้าง รวมทั้งยางจากเปลือกมะม่วงและเปลือกเม็ดมะม่วงหิมพานต์มีสารยูรูชิออล (urushiol) ซึ่งเป็นน้ำมันพิษ (มีในเถาไอวี่พิษด้วย) ทำให้ผิวระคายเคืองรุนแรง และล้างออกยาก ใช้แอลกอฮอล์ล้างแผล น้ำยาล้างมือที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ หรือวอดก้า ล้างออกให้มากที่สุด
  • ล้างซ้ำด้วยสบู่หรือครีมอาบน้ำเพื่อขจัดสารยูรูชิออลที่ยังไม่เข้าไปจับกับโปรตีนในผิว แม้ตอนอยู่นอกบ้านจะล้างไปแล้ว แต่การอาบน้ำอีกครั้งภายใน 1 ชั่วโมงหลังจากโดนพิษ จะลดโอกาสเกิดผื่นคันได้
  • ซักเสื้อผ้าและรองเท้า ยูริชิออลเป็นสารที่อยู่ทนมากและจะเกาะอยู่ตามเสื้อผ้าและรองเท้า รีบโยนเสื้อผ้าใส่เครื่องซักด้วยน้ำยาซักผ้าโดยใช้น้ำร้อน ส่วนรองเท้าก็ถูด้วยสบู่และน้ำร้อนเพื่อขจัดน้ำมันพิษ
  • มองหาน้ำยาขัดรองเท้า อาจารย์มหาวิทยาลัยชื่อดังคนหนึ่งเขียนไว้ว่า น้ำยาขัดรองเท้าชนิดน้ำเป็นยาแก้พิษจากยางพืชได้ดี เพราะมีส่วนผสมของดินเหนียวที่มีฤทธิ์เหมือนโลชั่นคาลาไมน์ และยังมีซิงค์ออกไซด์ที่ดีต่อผิว นอกจากนี้ยังมีหลายคนบอกว่า สเปรย์ระงับกลิ่นกายสยบฤทธิ์ยูรูชิออลได้ สารระงับเหงื่อยังแก้คันได้ด้วย

พบแพทย์ รักษา ผื่นแพ้พิษพืช

เมื่อไร…ควรพบแพทย์

ตุ่มพองคันคะเยออาจผุดขึ้นหลังสัมผัสพิษตั้งแต่ 2 ชม. ถึง 14 วัน พิษจากยางพืชบางชนิดอาจอยู่ได้นาน 3 สัปดาห์ และอาจมีอาการอื่นด้วย เช่น ปวด ศีรษะและอ่อนเพลีย ควรไปพบแพทย์หากรู้สึกไม่สบายมาก หรือกรณีที่ตุ่มพองบวมมาก หรือมีสีแดงจัด รวมทั้งกรณีที่สูดดมควันไฟจากเถาไอวี่พิษจนหายใจไม่ออก และรีบไปพบแพทย์หากน้ำเลี้ยงหรือยางจากพืชมีพิษโดนจุดสำคัญ เช่น ตา จมูก ปาก คอ หรืออวัยวะเพศ

ตำรับยาจากครัว

แช่น้ำข้าวโอ๊ต ต้มข้าวโอ๊ตโดยใช้น้ำ 4-8 ลิตร และข้าวโอ๊ต 1/2 กก. (ไม่เอาชนิดปรุงสำเร็จหรือชนิดปรุงรส) ต้มนาน 30 นาที แล้วนำไปผสมในน้ำอาบลงไปแช่ในอ่างให้นานเท่าที่จะทำได้

แช่น้ำข้าวโอ๊ต รักษา ผื่นแพ้พิษพืช

ยาพอกข้าวโอ๊ต ต้มข้าวโอ๊ตตามคำแนะนำข้างกล่อง ทิ้งไว้ให้เย็น แล้วนำมาทาให้ทั่วผิวที่โดนพิษ ใช้ผ้ากอซหรือผ้าบางปิดไว้ประมาณครึ่งชั่วโมง ผลิตภัณฑ์อาบน้ำผสมโอ๊ตมีลที่วางขายทั่วไปก็ใช้ได้

เย็นกายด้วยน้ำส้มสายชู ผสมน้ำส้มสายชูหมักจากแอปเปิลกับน้ำปริมาณเท่าๆ กัน แล้วกรอกใส่ขวดสเปรย์นำไปแช่ตู้เย็น เมื่อใดที่อยากรู้สึกเย็นสบายผิวก็นำมาพ่นบนผิวที่มีผื่นขึ้น

น้ำส้มสายชู รักษา ผื่นแพ้พิษพืช

เกลือแก้ผื่น หลายคนยืนยันว่าเกลือธรรมดาๆ แก้ผื่นคันได้ชะงัด แค่ชโลมผิวให้เปียกแล้วโปะเกลือบางๆ จะช่วยให้ผื่นแห้งเร็ว บางคนก็แนะนำให้ใช้เกลือเอปซอมผสมในน้ำอาบแล้วลงไปแช่

อาบน้ำชา รักษา ผื่นแพ้พิษพืช

อาบน้ำชา นำถุงชา 3-5 ถุงมาแช่ในอ่างน้ำ แกว่งให้ชาซึมออกมามากที่สุด แล้วลงไปนอนแช่ให้สบาย ควรใช้ชาดำ เพราะกรดแทนนิกในชาจะช่วยลดการอักเสบและบรรเทาอาการคันได้

ลิงก์ผู้สนับสนุน